ÜRƏYİMİN HÖKMÜ
| Əsas » » ÜRƏYİMİN HÖKMÜ. |
| ÜRƏYİMİN HÖKMÜ [813] |
| : 813 : 801-813 |
Səhifələr: « 1 2 ... 39 40 41 |
|
– А эядя, хейир ола, эеня ня битмисян гапынын габаьында? Чых эет! Изал ол башымыздан!– дейя гапыны баьламаг истяйяндя оьлан кобуд тярздя; – Аз, мяним сянинля ишим йохду. Дилшады эюрмяйя эялмишям. Она дейиляси важиб сюзцм вар. – дейя Сяидяйя гапыны баьламагда мане олду. Лакин гадын оьланы ичяри бурахмаг истямядийи цчцн гапыйа сюйкяняряк, вар – эцжц иля гапыны итяляди. Оьланы чюля итяляйиб, гапыны баьламаг истяди. – А эядя, ай бищяйа, ялцвц чяк гапыдан! Юзцн дя ки, итил бурдан! – дейя щяля сясини дя галдырмалы олду. Вцсал да юз нювбясиндя Сяидянин цстцня гышгырыб; – Дедим ки, мян Дилшады эюрмялийям! Ач гапыны! – дейя гадын иля чарпышан заман сяся чыхан Дилшадын амираня данышыг тярзи дящлиздя ешидилди. – Сяидя, бизи тяк бурах! – дейян ев сащибяси ону эюрмяйя эялян Вцсалын ялиндян тутараг, ону йатаг отаьына апарды. Сяидя Дилшадын артыг бцтцн яндазяни ашмасына дюзя билмяйиб, даща бир кялмя беля демяся дя, турп кими гызарыб, яввялжя евдян эетмяйи гярара алдыьы щалда, сонра ня фикирляшдися, йенидян мятбяхя гайытды. Лакин Дилшадын мяшугунун эялишинин цстцндян щеч он дягигя кечмямиш сясини ешидян Сяидя, дящлизя чыхар – чыхмаз оьланын гапыйа доьру ири аддымларла тяляся – тялясмя йахынлашыб, евдян чыхдыьыны, Дилшадын ися яйнини беля дяйишмядян ев хялятиндя онун ардынжа гачараг; «Дайан, дайан!» – дейя гышгырдыьыны эюрян кими ялиндяки чай дясмалыны дюшямяйя тулламагла, Дилшадын ардынжа эютцрцлдц. Дилшад Сяидянин; – Ай Дилшад ханым, яйцбдцр, валлащ яйцбдцр. Юзцвц рцсвайи - жащан ялямя. Бясдцр.– дейя гышгырараг, ону кянара чякмяк истямясиня бахмайараг, хидмятчи гадынын ялиндян чыхыб, Вцсалы еля щяйятдяжя гамарлады; – Йох, сян мяни атыб эедя билмярсян! Ахы сян мяни севирдин. Мяним разылыьымы алмаг цчцн ня щоггалар чыхартдыьын ня тез йадындан чыхды?! Бяс инди нийя мяни атырсан?! Олмайа юзцвя мяндян жаваныны, мяндян эюзялини тапмысан?! Мяня йаландан «тойумдур» дейиб, щансыса бир ифритянин фейлиня дцшцб, айрылырсан мяндян?!– дейя яввялжя ону йола эятирмяк истяйян Дилшад оьланы щядяляйир, бу фяндин дя щеч няйя йарамадыьыны эюржяк йенидян мяшугуна йалварараг; – Йох, гоймарам эедясян! Гоймарам! Сяни щяр йолдан ютянин бириня вермярям! Сян мянимсян! Йалныз мяним! Ешидирсянми?! Сяни бу яллярим боьуб, газаматда отурарам, амма бурахмарам, бурахмарам! – дейя баьырыр, оьланын ону итяляйяряк, архасына бахмадан эетдийини эюржяк ися дайанмадан ардынжа йцйцрцр; – Дайан, дайан, эетмя! – дейя баьырырды. Дилшадын сясиня ейванлара тюкцлцшян гоншулар бу мараглы мянзяряни эюзляриндян йайындырмаг истямир, санки бир атылмыш гадынын фажиясиня азяркешлик едирдиляр. Нящайят ки, тини бурулараг, кцчяйя чыхан Вцсалын йаь ичиндя тязя алдыьы «Ъигули» маркалы машына миняряк дар, гыса йубкалы, янлик – киршанлы гызларын ящатясиндя эюздян итдийини эюрян Дилшад, цзцнц йана чевириб, блокун пиллякяниня йахынлашмагла, йеря чюкдц, ичиндян эялян щычгырыьыны боьа билмяйиб, сызлайа – сызлайа аьлады. Сяидя бир вахтлар щайгыртысы, айагларынын таппылтысы иля йери – эюйц лярзяйя эятирян, шух, мяьрур йериши иля «бурда мяням, баьдадда кор хялифя» дейян Дилшадын бцзцшцб, йумаьа дюндцйцнц, мянян сынараг, нежя жылызлашдыьыны эюржяк онун чарясиз, ялажсыз щалына таб эятиря билмядийиндян бир аддым иряли кечди. Бцтцн мящяллянин онлара тамаш етмясиня мящял гоймадан Дилшадын йанында яйляшди. Бир вахтлар Сяидянин мяслящятлярини гулагардына вуран бу гадынын ажы эюз йашларына дюзя билмяйиб, юнлцйцнцн ятяйи иля эюзляринин йашыны силяряк, чийниндяки шалыны Дилшадын чийниня атмагла, ону бярк – бярк гужаглады. |
|
– Ай Дилшад. Дур яйаьа, дур. Дилшад ханыма айаглар алтында сцрцнмяк йарашмаз. Галх яйаьа. Аьламаг истийирсянся, юз отаьунда, юз юйцндя аьла. Сяндян сявиййяжя гат – гат ашаьы олан бязи аьзы эюйчяклярин габаьында тамаша ачма. Дур яйаьа, дур. – дейяряк ханымы евиня апарды….Бир нечя эцн сонра гапыны ачан заман гаршысында дайанан яжайиб эюркямли адамын ким олдуьуну щачандан – щачана мцяййян едян Дилшад, онун вящши вя нифрят долу нязярляринин горхусундан архайа чякиля – чякиля аддымлайараг, гонаг отаьынын дцз мяркяз нюгтясиндя дайанды. Гапыны айаьы иля юртяряк, Дилшада йахынлашан эянж, бир мцддят она нифрятля тамаша етдикдян сонра Сяидянин эюзц гаршысында гадына мющкям бир силля вурмагла; – Мян ичяридя оланда бурда, мяним евимдя кайф чякиб, олан – галан пулумузу да хахалына хяржлямисян, ифритя?! – дейяряк дялиляр кими баьырды. Сяидянин мцдахиля етмяк истядийини эюржяк ону топ кими бир кянара итяляйяряк, анасынын цзяриня щцжум етди. – Няди, гожа вахтында йорьаламаг кечмишди кюнлцндян?! О да сяндян йахшыжа суи – истифадя едиб, сонунда дабан ялли алты дейиб, чыхды арадан?! Юл дя, юл! Нейчцн йашайырсан?!– дейяряк гадыны сюйцр, эащ дюшямяйя, эащ да галдырыб, дивана чырпыр, бу да азмыш кими тяпийи иля бюйрцня – башына вурур, евин ортасында сачындан тутуб, сцрцйцрдц. Бу дящшятли сящняйя дюзя билмяйян Сяидя ися жялд ана иля баланы гонаг отаьында гойуб, мятбяхя сары эютцрцлдц. Ялляри щяйажандан яся – яся она таныш олан телефон нюмрясини йыьараг; |
|
– Аманын эцнцдц, Тярлан тцрмядян чыхыб, Дилшады дюйцб – юлдцрцр. Юзцвц тез бура чатдыр! – демякля дястяйи йериня асан кими жялд гонаг отаьына гайытмагла, Тярланы Дилшаддан айырмаьа чалышды. Лакин Тярлан онларын щяр икиси иля ялбяйаха олмагла, анасыны сцрцйцб евдян чыхартды. Ону пиллякянляр иля итяляйя – итяляйя ашаьы салараг; – Эет, фащишя, эет, итил бурдан! Бир дя эюзцм сяни эюрмясин! Мян сяня эюстярярям мяним евимдя отуруб, мяним шотума нахалйаву кеф чякмяк ня демякди! – дейя ону щяйятя гядяр говду. Сяидянин; – Ай бала, Аллащ хятриня, юзцнц яля ал. Ахы о, сянин анонду. Щеч ювлад да анасыны бу щала салар? Сяня анд верирям, ону ращат бурах. Ахы о, сяни нечя илляр бойу язизляйиб – бюйцдцб. Щяр назына дюзцб. О, сяня эюря бцтцн юйцнц – ешийини, гыр – гызылларыны сатыб, пуллары мющкюмя гапыларында тюкдц, щеч «уф» да демяди. Биля -биля ки, ярини юлдцрмцсян, йеня дя «мяним баламду» дейиб, эежя – эцндцз эюзцнцн йашы гурумады. Инди буду сянин она чох саьолун? – дейя Тярланы инсафа эятирмяк истяся дя, о, ялини щавада йеллядиб; – Сян гыфылла! Эет, еля сян дя онун тайысан. Эюзцвцн габаьында евя киши эятирирмиш, сян дя бцтцн бунлара эюз йуммусан. Еля икивцз дя бир безин гыраьысыз. Итилин бурдан! – демякля, Сяидяни дя блокдан итяляйиб, щяйятя салды. Онун цзяриня атылыб; – Мама гурбан. Мяни говма. Истяйирсян дюй – юлдцр, анжаг говма. Мян няйим вардыса, щяр шейими сянин йолунда сатдым. Щеч галмаьа да йерим йохду. Инсафын олсун. Мяни бу йашымда кцчяляря салма. – дейя она дурмадан йалваран анасыны ися бир зярбя иля итяляйиб, асфалт дюшямяйя йыхан Тярлан: – Кцчядя галмаг истямирдинся, юзцвц дцз – ямялли апарайдын! Рядд ол! Мяним сян адда анам йохду! Жящянням ол эюзцмцн габаьындан! – дейя вар сяси иля баьыран заман кынардан она нифрятля бахараг, башыны булайан Гяниряни эюржяк эцлля кими блока эирди. Заваллы Дилшад ися юмрц бойу гайьысыны чякдийи, щеч няйини ясирэямядийи, бажардыгжа яркюйцнляшдириб, сонда гудуз кюпяк тяк гудуртдуьу, яринин беля юлцмцнц баьышладыьы, нящайят ки, варыны – дювлятини йолунда хяржлядийи оьлу тяряфиндян атылмыш бир яшйа кими асфалт дюшямядя цзцгойлу вязиййятдя узанараг щюнкцрцр, дцйцнлядийи йумругларыны торпаьа чырпараг, чынгылын, - дашын онун яллярини ганатмасына ящямиййят беля вермядян фярйад гопарырды. О, санки Фикрятин дяфялярля «Оьлун наняжибдир, нахяляфдир» кялмяляринин нечя ил яввял дейил, мящз инди фяргиня варараг, ичиндян эялян, артыг азадлыьа чыхмаьа жан атан ажы етирафы боьа билмяйиб; |
|
– Сцдцм сяня щарам олсун, щарам! Аллащ сянин бяланы версин! Щяр шейими сяня эюря гурбан вердим. Щяр шейими! Няйим вардыса, алдын мяндян! Чапдын, таладын мяни! Йеня дя динмядим. Уф демядян олан – галан няйим вардыса, сянин йолунда хяржлядим щамысыны! Йазыг Фикряти жящяннямя васил елядин, буну да сяня ирад тутмадым! Каш сяни дцнйайа эятирян йердя бир гапа даш доьайдым, даш! Каш саь дцнйайа эятирмяйяйдим сяни! Онда ажазыг аьлайыб – эюйняйиб унудардым щяр шейи. Тай мяни индики кими йандырмаздын. Ай Аллащ, партлайырам, ай Аллащ! Бу ня бяла иди мян дцшдцм. – дейя аьлайан заман башынын цстцндя кимин ися дайандыьыны щисс етди. О, ещтийатла башыны галдырдыгда ися эюзляринин йашы сел кими ахан, йедди – сяккиз йашларында бир оьлан ушаьынын ялиндян бярк – бярк тутараг, о бири яли иля аьзыны юртцб, щюнкцрян гызы Гяниряни эюрдц. Беля бир вязиййятдя, ананын бир башга ювлады тяряфиндян дюйцлцб алчалдылараг, мундар яски парчасы кими айаглар алтында сцрцндцйц бир мягамда сиз дейин, Дилшад хислятиндяки тякяббцря, гцрура йер вар идими? Ялбяття ки, йох. Инсан ня гядяр тяшяххцслц олурса олсун, шяряфи, ляйагяти алчалдылан ана, щяр заман тясяллийя, хош сюзя ещтийаж дуйур. Бу цздян артыг гцрурун бурда йери олмадыьыны анлайан Дилшад, йыхыла – йыхыла айаьа галхмаг истяйяндя Гяниря анасынын голундан йапышараг, она гамятини дцзялтмякдя кюмяк етди. Онун тоз – торпаьа буланмыш хялятини чырпыб; – Ана. Анажан, Сяидяни дя эютцр эедяк мянимля. Эедяк бизя. Щямишялик. – дейя диллянян заман Дилшадын вахтиля инкар етдийи гызынын она гаршы бу гядяр сядагятли олмасындан доьан эежикмиш пешманчылыг щисси онун гцрурунун сонунжу гыьылжымларыны диля эятиряряк; – Йох, мян сянинля щеч йана эетмяйяжям. Мяня эюря наращат олма. Мян йашамаьа, галмаьа йер тапарам. – демяйя вадар ется дя, Гяниря анасынын йеня дя мянасыз йеря тярслик етдийини эюржяк диллянмяк истяйяндя, Сяидядян; – О, кимди? – дейя Дилшады яли иля эюстярмякля, хябяр алан балажа Фикрят, Сяидянин аьламсынараг; – Сянин нянюндц, балама гурбан. Нянюндц. – дейя жаваб вермяси иля Дилшада йахынлашыб, онун тоз – торпаьа булашмыш ятяйини дартараг; – Няня, ай няня, эедяк бизя. Эедяк. Бах, эюрярсян биздя нежя мараглы олажаг. Биз сяни инжитмярик. Мян сяни атамын мяня алдыьы ойунжаглары эюстярярям. Биз сянинля эизлян – пач да ойнайарыг. Анам дцнян мянимчцн наьыл китабы да алмышды. Амма щярфляри танымадыьым цчцн онлары охуйа билмядим. Сян мяним йанымда галсан, о китабы эежяляр мянимчцн охуйарсан? Няня, ай няня, мяня наьыл данышарсан? – дейя балажа эюзлярини нянясиня зилляди. Дилшад боьазында дцйцнлянмиш гящяри удараг, нявясинин гаршысында диз чюкдц. Онун балажа яллярини овжуна эютцрцб, сыьаллады. Сонра додаглары титряйя – титряйя ондан наьыл пайы истяйян нявясини нечя илляр танымаг истямядийини, Гянирядян дейил, Тярландан нявя пайы умдуьуну, амма бу сяадятя дя говушмадыьыны хатырлайыб, пешман бир тярздя; – Сянин адын няди? – дейя сорушду. Балажа Фикрят нянясинин эюзцндян ахан йашы балажа ялляри иля силяряк; – Няня, ай няня, аьлама. Мяним адым Фикрятди. Фикрят.– дейя жаваб верди. Оьлунун она вурдуьу силлялярин мцгабилиндя балажа нявясинин кюрпя ялляриндян нявазиш эюрмякля, щяйатын онун цчцн битдийини тяхмин етдийи бир мягамда, ня кими гиймятли бир варлыьы, няляри газандыьыны баша дцшян Дилшад, црякдян ащ чякмякля, эюзлянилмяз чыльынлыгла нявясини дялижясиня баьрына басды…. |
|
ГЫРХ СЯККИЗИНЖИ ФЯСИЛ. Айбяниз Москвайа эялян кими Сябинянин йашадыьы мянзил иля цзбяцз мянзилдя кирайя галды. Кирайя пулуну бир мцддят Сябинянин, даща доьрусу, онун щяйат йолдашы Вагифин кюмяйи иля юдяся дя, артыг нечя илляр гялбиндя йашатдыьы, сонралар ися щятта цряйиндя эюмяряк, ябядилик видалашдыьы арзусуна чатмагла, Ломоносов адына Москва Дювлят Университетинин тибб факцлтясиня дахил олуб, эцнорталар охуйуб, эежяляр хястяханаларын бириндя яввялжя санитар, даща сонра тибб бажысы ишлямякля, Сябинянин бойнуна дцшян йцкц йцнэцлляшдиря билди. Инди Айбяниз кирайя пулуну да, доланышыг хяржлярини дя, китаблара сярф етдийи мясряфляри дя юзц сярбяст шякилдя юдяйя билирди. Бир илдян сонра ися Сябинянин ювлады дцнйайа эялди. Айбяниз базар эцнляри Сябинянин гызына бахар, онун назыны чякяр, мейлини она саларды. Галан эцнляр, йяни, иш эцнляри ися бцтцн тялябяляр кими дярся эедяр, ахшамлар хястяханада нювбя чякяр, щяддсиз йорьун олмасына бахмайараг, хястялярин гайьысына галмагла, вахтлы – вахтында онларын дярманларыны веряр, хястяляри манипулйасийа едяр, ян ясасы ися даща тяжрцбяли щякимлярдян ону жярращиййя ямялиййатында иштирак етмяйя ижазя вермялярини тявягге едяр, дярсдян сонра ахшам нювбясинин башланмасына гядярки асудя вахтыны китабханаларда кечиряр, бир сюзля, эярэин щяйат ритминин ахарына дцшяряк, арзуларыны щяйата кечирмяйя чалышарды. Беляжя тялябялик иллярини нящайят ки, Тярлан кими бир мискин, рязил варлыьын йолунда дейил, тящсилиня сярф едян Айбянизин юзцня инамы артыр, мцяййян мцддятдян сонра артыг няйя ися наил олажаьына гаршы эюйярян чылпаг цмиди онун йухусуз эежяляриндян, китабларын цстцндя тюкдцйц эюзцнцн нурундан, язабындан, язиййятиндян дон эейинярди. Айбяниз иля бир групда тящсил алан Слава (Вйачеслав) адлы бир эянж семинар, практик мяшьяляляр, мярузяляр заманы эюзцнц ондан чякмяз, кянардан гызын щяр щярякятини мцшащидя едярди. Бу эянж Айбянизин гарадинмяз, гапалы инсан олдуьуну эюржяк онунла йахындан цнсиййят гурмагдан чякинся дя, артыг сонунжу курсларда гызла достлуг мцнасибятлярини йарада билмишди. Инсанлары кими исти иглимли узаг «одлар дийары»ндан инсанлары кими сойуг, айазлы рус торпаьына тяшриф эятирмиш ясмяр бянизли бу гыз, юз чалышганлыьы вя ямяксевярлийи иля оьланын диггятини юзцня жялб етмякля, онда юзцня гаршы бир мараг ойатмышды. Щятта бир дяфя Слава Айбяниздян; –У тебйа очен интереснойе имйа. А ты сумейеш растолковат его смысл? – дейя суал верян заман о; –Айбениз, ето в смысле красота наподобийе луны. – дейя адынын юзц билдийи кими изащыны верся дя, оьлан груп йолдашыны динлядикдян сонра; –А, значит, лунноликайа.. – дейя Айбянизи юз ады иля дейил, мящз бу жцр чаьырмаьа башламышды. Айбянизин жцзи наилиййятляри, уьурлары эетдикжя бюйцйцр, Москвайа эялдийи илк эцндян натамам галмыш ихтисасына дейил, йени сечдийи ихтисасына цстцнлцк верян гыз, дцнйайа щяким олмаг цчцн эялдийини дярк етдикжя; –Демяли, истяр синир щякими, истярся дя, эюз щякими олмаьындан асылы олмайараг яэяр сянин тябабят елминя мараьын варса, демяли сян уьур газанажагсан. – дейя габилиййятиня, бажарыьына инанмаьа башлайырды. Беляликля, субординатурада, интернатурада тящсил алдыгдан сонра аспирантурада охудуьу илляр ярзиндя Одессайа Филатов адына эюз хястяликляри клиникасында даща да тякмилляшян, Москвада Фйодоров адына эюз хястяликляри институтунда ики ил эюз щякими кими фяалиййят эюстярян Айбяниз, артыг намизядлик диссертассийасыны мцдафия етмиш, докторлуг диссертасийасы цзяриндя ишляйирди. О, институту битирдийи иллярдя тялябя йолдашлары иля бирликдя Волга чайыны сейря чыхмаг цчцн бир базар эцнц Москвадан нечя мин километр узаьа - Тулайа йолланды. Дцнянин тялябяляри, бу эцнцнся мязунлары, жаван мцтяхяссисляри ожаг галайыб, чай гыраьында овладыглары балыгдан балыг шорбасы – уха биширяряк, нащар етдикдян сонра кимиси рус гармонунда мцсиги ифа едян, кимиси ися домино ойнайан заман Айбяниз груп йолдашларындан араланыб, йахынлагдакы тозаьажы мешясиня доьру цз тутанда, буну эюрян Слава да онун ардынжа эетди. О, йцйцря – йцйцря Айбянизя йетишяряк; |
|
–Куда ето ты? – суал верян заман гыз; –Да так, захотелос прогулйатсйа по березовой роше. – дейяряк йердян хязялляри эютцряряк, щавайа туллады. Йарпаглар эюйдян йеря сяпяляняряк, Айбянизин чийниня, сачларына тюкцлдц. Онлар бир жаван тозажаьынын алтында отуруб бир хейли сющбят етдиляр. Слава ондан; –Вот и годы пролетели. Не успели оглйанутсйа и всйо. Навернойе, и мы с тобойу расстанемсйа. Небос, не задумывайас, сразу ъе вернйошсйа в свой город. Не так ли? – дейя сорушду. Айбяниз алныны овушдурараг; –Не-а. Не вернус. Думайу год или два поработат по свойей спетсиалности. Приобрести хот какой- то опыт. Набратса навыков. А там уъе будет видно. – дейя сющбятин мювзусуну дяйишяряк, Бакыдан, Хязярдян данышды. Ожаг башына гайыдан Айбяниз, Волга чайынын бир кянарындакы дашын цстцндя отуруб, фикря эетди. Слава онун хяйала далдыьыны эюржяк; –Чего призадумалас? – дейя гызы фикриндян айырмаьа чалышды. –Славик, а йа читала, что Волга впадает в Каспийскойе море. Так ли ето? – дейя сорушан Айбянизин суалына Славанын башы иля разылыьыны билдириб; –Верно, – дейя жаваб вермяси иля гыз бойнундан ачдыьы йайлыьы Вогла чайына атды. Слава бу ъестин мянасыны анламадыьы цчцн; –Платочек уплыл. Зачем ты так? – дейя чашгын щалда сорушанда ися о; –Не беспокойса, йа умышленно йего выбросила. Пуст приплывает к родным берегам. – демякля оьланы щейрятя эятирди. Слава эцлцмсямякля; –А ты не подумала о том, что вдруг он где - нибуд застрйанет? – дейя гызын йанылдыьыны вурьулайан заман ися Айбяниз дяриндян кюкс ютцрдц. –Не застрйанет. Потому что он мой. Он пробйетсйа, пробйетсйа и приплывйот к Каспийскому морйу. Обйазателно приплывйот. – дейяряк тозаьажы мешясиндя ятрафа йайылан ятри жийярляриня чякди…. |
|
Бир заманлар тяйарряйя миняряк, доьма топаьындан узаглашмаьа, бу торпаьын цстцндя эязян Тярлан, Нязрин, Щцсейн, Сащибя, Зярниэар, Сярвиназ, Солмаз, Дилшад кими инсанлары унутмаьа жан атан Айбянизи инди бу торпаьа гайтаран щансы гцввя иди? Ахы йедди ил ярзиндя бир – бирини гачараг, гован илляр эащ дуру, эащ да буланыг су кими инсан юмрцндян ахыб эедир. Ахы он ил ярзиндя бир – бирини гачараг, гован илляр инсанын щафизясиндя юзцня йурд салан аьрылы – ажылы хатиряляри силмир, яксиня щяр дяфя айаг гойдуьун таныш мяканда олуб – кечянляри инжи кими сапа дцзяряк, «Бах, бурада ону эюрмцсян, бах, беля бир йердя ондан айрылмысан, бах, беля бир йердя о, сяня бу сюзляри дейиб» кими кечмиш эцнляри хатырлатмагла, уьурсуз, накам мящяббятиндян йаныб – йаныб кцля дюнмцш цряйиндя олмазын тялатцмляр гопарыр. Бяс он ил бундан яввял аьыр мяняви, психолоъи сарсынты кечиряряк, бу шящяри тярк едян Айбяниз инди, он ил сонра щямин тялатцмляри йенидян йашамаьа, ону щяйатын эирдабына йуварладан шейтан хислятли инсанлар кими щесаблашмаьа щазыр идими? Йягин ки. Беля олмасайды о, ону платформадан йола салан Сябиня вя онун щяйат йолдашы Вагиф иля видалашараг, Москва – Бакы гатарында отуз беш нюмряли купедя вятяниня сары йол эялмязди. Айбянизи Москвадан айыран гатар, Айбянизи вятяниня гайтаран гатар, Айбянизи онун цчцн йеня дя намялум щяйатын гойнуна атмаьа тялясян гатар узун – узады йол эедирди. Гатарын сцряти, илдырым кими кяндляри – шящярляри архада гойараг, сон мянзиля тялясмяси, онун пянжяряси юнцндя дайанараг, дальын щалда йола тамаша едян Айбянизя щяйатынын бу эцн, сабащ гырылмасындан ещтийат етмякля, еля щей щараса тялясян, бу эцнцн ишини сабаща гоймамаьа, он ил ярзиндя ялдя едя биляжяйи наилиййятляри бир – ики илин ичиндя газанмаьа жан атан наращат тябиятли инсаны, онун тякярляринин сяси ися Айбянизин гапысы даима ачыг галараг, хязринин, эилаварын, боранын, човьунун жювлан етдийи бош кцчяляри хатырладан сыныг, йаралы цряйинин дюйцнтцсцнц хатырладырды. Айбяниз эюзлярини гырпмадан пянжярядян узаныб эедян ужсуз – бужагсыз йола тамаша едирди. Москва – Бакы гатары Кешля стансийасыны кечяр – кечмяз ися купедя йухуйа эедян Айбяниз, она чай эятирян гатар бялядчисинин сясиня айылды. Дярщал да гатар бялядчисиндян; – Демязсиниз бура щарады? – дейя сорушду. Гатар бялядчиси олан ортайашлы гадын эцлцмсяйяряк; – Артыг Кешля стансийасына чатмышыг. – дейя диллянди. Айбяниз бяттанийяни цстцндян атыб, кцпенин гапысыны ачды. Гаршы тяряфдяки пянжярянин ачыг шцшясиндян башыны байыра чыхармагла, вятянинин щавасы иля жийярдолусу няфяс алыб, эюзлярини йумду. Онун ири бадамы эюзляриндян йанагларына сцзцлян исти эюз йашлары цряйиня бир сяринлик эятирди. Артыг бир саатдан сонра сцрятини азалдараг, цнванына чатан гатар, Москва – Бакы гатарынын сярнишинляри платформайа даьылашанда Айбяниз ялиндяки балажа сяфяр чантасыны эютцряряк, гатардан йеря енди. О, Жавадын Хожалыйа йола дцшдцйц эцн онун миндийи гатара чатмаг истяся дя, вцсалына йетмядийи цчцн отуруб аьладыьы скамайайа йахынлашыб, ял чантасыны онун цзяриня гойду. Тяхминян бир он дягигя няфясини дярдикдян сонра «28 май» метросуна чыхыб, Бакынын дяйишян эюркямини сейр етмякля, даща инамлы аддымларла Азадлыг проспекти иля аддымлады….Бакыйа гайытдыгдан сонра Ващид иля Рянанын мязарларына баш чякяряк, узагдан – йахындан ата – ана ожаьынын сатылдыьындан хябяр тутуб, «Бакы Совети» метросу йахынлыьында ики отаглы мянзил алан Айбяниз, шящяр хястяханаларынын бириндя эюз жярращы кими ишя дцзялди, йени саьлам щяйат тярзи сцряряк, диэяр шящяр сакинляриня гошулуб, сящярляр ишя, ахшамлар ися евя тялясди. Щяр сящяр иш отаьынын гапысыны ачан заман асылгандан асылмыш щяким хялятини чай фабрикиндя ишлядийи вахтларда олдуьу кими црякаьрысы иля дейил, бюйцк фяхарят щисси иля яйниня эейинди. Айбяниз цчцн артыг ади иш эцнляринин бириндя ися онун ишлядийи шюбяйя ялли беш - алтмыш йашларында бир хястя дахил олду. О, бу мясялядян хябярсиз щалда отаьында мцалижя етдийи хястялярин хястялик тарихчялярини нязярдян кечиряркян, онун отаьына эюзлянилмядян щяйажанлы шякилдя сохулан жаван щякимлярдян бири; – Доктор, мяня тяжили олараг сизин кюмяйиниз лазымды! – дейяряк ону хястясинин палатасына апарды. Хястянин аьыр вязиййятдя олдуьуну эюрян Айбяниз жялд онун хястялик тарихчясини нязярдян кечириб, хястяни сон илляр мцасир тябабятдя истифадя олунан апаратлар иля мцайиня етдикдян сонра нящайят ки, хястянин эюздахили тязйигинин чоз йцксяк олдуьуну ашкар едиб, пасиентин башы цстя дайанан жаван щякимдян; |
|
– Хястяни аьыр вязиййятдян чыхармаг цчцн щансы тибби препаратдан истифадя етмисиниз? – дейя сорушду. Жаван мцтяхяссис сясини гысараг; – Доктор, хястя чох йцксяк эюздахили вя артериал ган тязйиги, эюз вя эижэащ нащийясиндя, башында шиддятли аьрылар иля шюбяйя дахил олуб[1]. Онун эюзцня дярщал пилокарпин дамжысыны дамыздырылыб. Онун да кюмяк етмядийини эюрцб хястянин эижэащ нащийясиня зяли, цстцндян бир аз кечмиш ися бойнуна хардал йахмасы гойдурдум. Анжаг нядянся хястянин вязиййяти кетдикжя аьырлашыр. – дейя дахилян тялаш кечиртдийини эизлятмяди. Айбяниз жаван щяким иля бирликдя аьыр вязиййятдя олан хястяйя йардым эюстярмяйя чалышса да, сяйляринин ябяс олдуьуну эюржяк сонунжу трабекулоектамийа йолу иля щяйата кечирилян жярращиййя ямялиййатынын эяряклийини баша дцшцб; – Сиз наращат олмайын. Мян юзцм хястяни ямялиййат едяжям. – демякля эянж щякими сакитляшдирмяйя чалышды. Йалныз жярращиййя мцдахилясиндян сонра хястяни аьыр вязиййятдян чыхармаьа мцйяссяр олан Айбяниз, ямялиййат вахты она асистентлик едян жаван, лакин тяжрцбясиз мцтяхяссисин мцшайяти иля жярращиййя отаьындан чыхды…Нювбяти ямялиййатларын бириндян сонра ися эюзцнцн нуруну итирмиш хястянин эюрмя габилиййятини бярпа едян Айбянизя дярин миннятдарлыьыны билдирян гожа; – Ай гызым, ай мяним жейраным, Аллащ сяня кюмяк олсун. Артыг дюрд иля йахын иди ки, эюзлярим тутулмушду. Онларын ачылажаьына щеч цмидим йох иди. Мяня дцнйа ишыьыны гайтардыьын цчцн щеч билмирям сяня нежя миннятдарылыьымы билдирим. – дейя диллянян заман Айбяниз хястянин тяшяккцрцнц гябул едиб: – Ещщ, ай дайы. Дцнйа ишыьыны гайтардыммы дейирсян? Сяни зцлмят щяйатын жайанагларындан алдым, елями? Ахы сян щардан билясян ки, нуру сюнмцш эюзлярдя йенидян цмид ишыьыны йандырмаг олур, амма эюрмя габилиййяти йериндя ола – ола щяйаты бойу йахшыны писдян айыра билмяйян, эетдийи йолун учурум олдуьуну биля – биля йеня дя щямин йола айаг гойан корафящим инсанларын эюзлярини ачмаг олмур. Олмур, – дейя дяриндян кюкс ютцрдц. Пайыз эцнляринин бириндя ишлядийи хястяхананы тярк едян Айбяниз, Лермонтов кцчясини бурулмушду ки, онун гаршысыны кясян орта йашларында бир гадынын; – Айбяниз, хала гурбан, бу сянсянми? – дейя щейрятля она бахдыьыны эюрдц. Айбяниз эюзлярини гыйараг, ондан жаваб эюзляйян бу гадыны танымаьа чалышды. Жялд дя онун бойнуну гужаглайыб; – Ирадя хала, хош эюрдцк. Мяням, мяням. – дейя гоншусунун йанылмадыьыны тясдиг едиб, аьлады. Ващид баьында скамйаларын бириндя яйляшяряк, кечмиш эцнляри хатырлайан бу ики гоншу талейин амансыз ойунларына истещза иля эцлцрдцляр. Ирадя; |
|
– Ешидиб – билян кими ки, Сащибя еви сатыб, дярщал сизя эетдим. Евин сащиби орта йашлы бир киши хейлаьы иди. Жийяри йанмыш Сащибя еви ичи долу она тящвил вериб эетмишди. Мян орадан щеч няйи чыхара билмядим, гызыма гурбан. Биржя сянин долабындан палтарларыны, ев йийясинин тулламаг истядийи бир гуту шякилляри эютцря билдим. Дедим, бирдян щяйатдыр, Аллащын ишини билмяк олмур. Гяфлятян эюрцшяси олсаг, евиниздян чыхара билдиклярими гайтарарам сяня. Аллаща чох шцкцр ки, эюрцшдцк. – дейя олуб – кечянляри Айбянизя наьыл едяндян сонра; – Бялкя бизя эедяк? Щеч йана тялясмирсян ки? – дейя тяклифини иряли сцрдц. Айбяниз верилян тяклифя башы иля разылыьыны билдириб, Ирадянин евиня йолланды. Ирадянин Ващидин мянзилиндян чыхара билдикляри нимдаш палтарлара, палтойа тамаша едян Айбяниз, онлары ня заман щарада эейиндийини хатырламаьа чалышыр, юзцндян биихтийари олараг, йеня дя она мяняви язаб верян ширинли – ажылы анлар, дягигяляр, саатлар иля йоьрулмуш йахын кечмишиня сяфяр едирди. Мятбяхдя ян язиз гонаьы цчцн чай гойан Ирадя, Айбянизин щяйаты иля марагланыб, онун башына эялянляри юйряняндян сонра дяриндян кюкс ютцрдц. - Щяйатын цзц гара олсун, ай бала. Нейляйясян, беляди дя, бир эцн енирсян, бир эцн ися галхырсан. Йеня буна да мин шцкцр. – дейяряк она доьма олан бу гызын уьурларына, наилиййятляриня, юзцндя тяпяр тапыб, йенидян ачыг алынла вятяниня, шящяриня гайытмасына црякдян севинди. Онлар бах беляжя ики – цч саат сющбят етдиляр. Ирадядян айрылыб, гоншусунун она вердийи палтарлары, гутуну евиня эятирян Айбяниз, онлары саф – чцрцк едян заман асылгана кечиртдийи боз рянэли палтосунун жиблярини чевирмяк истяйяндя ялини дюрдбужаглы бир предметин тохундуьуну щисс етди. О, дярщал щямин намялум яшйаны жибиндян чыхарараг, овжуна бахды. Бу Айбянизин Тярланын ад эцнцндя она щядиййя етдийи, сащил кянарында Тярлан иля мцбащися едян заман ися машынын гаршы сийирмясиндян тясадцфян эютцряряк, жибиня гойдуьу «Зипо» алышганы иди. Бир бу алышганы эюрмякля, йеня дя Тярланла баьлы хатиряляри щафизясиндя жанландыран Айбяниз, гашларыны дцйцнлямякля, башыны булады. Сонра ися щямин алышганы ялиндя ойнадараг, масанын цстцня атды. Ертяси эцнц ися ишя эедяркян гапыдан чыхмаздан яввял ани олараг эюзц алышгана саташан заман юзц дя сябябини билмядян ону йаьмурлуьунун жибиня гойду. Евя гайыдан заман бу дяфя йолуну Сащил баьындан салан Айбяниз, ялини гойнуна гойараг, ляпялянян дянизя, ганадларыны чалмагла, юзлярини дянизя чырпан гаьайылара тамаша едирди. Чохдандыр ки, Сащил баьы, онун доьма абу – щавасы, скамйалары, Садко кафеси, арабир инсанларын атасындан ютцб кечян ат файтонлары, ушагларын щявясля миндикляри йеллянжякляри цчцн дарыхан Айбяниз, гялбиндя балажа буз парчасына чеврилян щясряти яридяряк, бу мякандан щеч жцря айрылмаг истямирди. Еля бу заман голундакы саата бахыб, артыг гойуб эетмяк истямядийи бу мяканда цч саат йубандыьыны эюрян Айбяниз, эерийя ганрылыб, фявварянин йанындан ютцб кечмяк истяйирди ки…скамйаларда отуруб, истиращят едян, сющбятляшян, зяр тутан жаванлардан, аьсаггалардан, гарасаггарлардан сигарет дилянян, жындырындан жин щцркян, цз – башыны сач – саггал басмыш, айларла жиммядийи цчцн цфунят ийи верян, эюзляринин нуру сюнмцш, шух гамяти бцкцлммцш бир няфяри эюрдц. О, айаьына эейдийи кющня, жырыг айаггабыларыны асфалт дюшямяйя сцртяряк, санки йеримир, сцрцнцрдц. Айбяниз онун йанындан ютцб кечмяк истяйяндя ися….онун ири бадамы эюзляри танымадыьы сяфалят ичиндя чабалайан бу намялум адамын вящши бахышларына саташды вя Айбяниз нящайят ки, ону…Тярланы таныды. Тярлан зяр тутан гожалардан алдыьы сигарети дамаьына гойду. Паслы, чиркли ялляри иля нимдаш палтосунун жиблярини эязди. Лакин бир дяня дя олсун кибрит чюпц тапмайыб, наращат щалда ятрафына бойланмышды ки, эюзц ондан беш аддым аралыгда дайаныб, она кянардан тамаша едян отуз – отуз беш йашларында бир жаван гадына саташды. Тярлан ону танымады. О, инсанда икращ щисси ойадан бу рязил эюркяминдян утандыьынданмы, йа нядянся башыны ашаьы салыб, эюзлярини она зяндля тамаша едян эялиндян йайындырмаг истяди. Лакин Айбяниз Тярланын наращат щалда щяля дя кибрит гутусуну эяздийини эюржяк ялини жибиня салды. Сящяр масанын цзяриндян эютцрцб, жибиня тулладыьы «Зипо» алышганыны, Тярланын «Зипо» алышганыны жибиндян чыхарараг, она йахынлашды. Онунла габаг – гяншяр дайаныб, алышганы саь иля йандырды. Алышганын одуну Тярланын рянэи солмуш сифятиня йахынлашдырды. Тярлан алышганын аловунун шюляляриндян она тамаша едян бу эюзялин Айбяниз олдуьуну баша дцшян заман ися щейрятдян аьзындакы сигарети йеря салды. О, юзцнц итирмиш щалда Айбянизин айагларына доьру яйиляряк, сигарети галдырандан сонра ися Айбяниз ялиндяки алышганы сюндцрцб, ону Тярланын овжуна гойараг, ондан араланды. Бир – бириня йахын олдуьу гядяр дя йад олан, бир – бириляриня бяляд олдуглары щалда бу эцн, нечя ил сонра онлара таныш бир мяканда гаршылашсалар да, бир – бирини фяргли гийафядя эюржяк чятинликля таныйан бу ики няфяря кянардан тяяжжцбля вя щейрятля бахан инсанларын йанындан ютяряк, дикдабан чякмядя, шыг эейимдя цмидли сабащлара доьру аддымлайан Айбянизин ардынжа баха – баха галан Тярлан, кечмиш нишанлысынын она гайтардыьы алышганы кюксцня сыхараг, йахынлыгдакы скамйанын цзяриня чюкдц. |
|
ГЫРХ ДОГГУЗУНЖУ ФЯСИЛ. Будур, нечя илляр бундан яввял анасынын юлцмцндян сонра атасынын сярхош щалда ройалда щязин бир мусигини ифа едяряк, юзцнц тямиз унутдуьу бир эежядя дяниз сащилиня эялиб, яввялжя жанына гыймаг истяся дя, сонра торпагдан галдырдыьы бир овуж гуму синясиня сыхмагла; «Айбяниз, дянизя бах. Ляпялянян дянизя бах. Кюпцклянян дянизя бах. О, нежя дя сиррли, мцямалыдыр. О, нежя дя мяни юзцня чякир. О, мяня «эял» дейир, «эял гужаьыма эир» дейир. «Рущумуз говушсун» дейир. «Бу залым дцнйаны, бир гара гяпийя дяймяйян щяйаты мяним эюзляримля фяргли гийафядя, фяргли донда эюр» дейир. Амма йох. Йох, мян сяни гужагламаг истямирям! Мян сяня говушмаг истямирям! Мян сянин гойнунда ябяди йухуйа эетмяк дя истямирям! Мян юзцмц таныйандан учурумун кянары иля эязмишям. Тящлцкядян гачмаьын явязиня, онунла ашыг – ашыг ойнамышам. Сиррли, мцяммалы инсанлара дост олмушам. Ахыры ноолду? Щя? Ня газандым? Йох, дяниз, йох! Мяни сяслямя, мяни чаьырма! Чох гайнайыб жошма. Юзцнц боз, йалчын гайалара да чырпма! Мян сянин эюзяллийиня алданыб сянин гойнуна эирян дейилям! Дяниз, де мяня, де. Мяним гялбимдя гопан туфандан, гасырьадан сянин хябярин вармы? Чятин. Мяним дярдим, кядярим, цряйимдя ня чякирям бунлар сяни марагландырырмы? Чятин. Еля ися мян ня цчцн сянин гойнунда жювлан едян о гасырьанын сещриня дцшцб, щяйатымдан ял чякмялийям? Мян ня цчцн юзцмц сяня гурбан вермялийям? Сян мяня эюря буну едярдинми? Йох. Мян дяниздя жылыз, мискин дамла олмаг истямирям! Мян щяйатын амансыз, сярт, щяр язаба, щяр тякана синя эярян дальасы олмаг истяйирям! Вя ня гядяр ки, щямин дальайа чеврилмямишям, бир дя сянин сащилиня, сянин эюрцшцня эялмярям. Ялвида!»- дейян Айбяниз нечя ил сонра нящайят ки, щяйатын амансыз, сярт, щяр язаба, щяр тякана синя эярян дальасына чевриляряк, дянизин эюрцшцня эялмишди. Дяниз сащилиндя бащарын эялиши щяля ки дуйулмурду. Сойуг бир тяпки иля ясян хязри, дальалары щярякятя эятиряряк, дяниздя туфан гопарырды. Айбяниз онун гаршысында ляпялянян аь кюпцклц дальалы дянизя тамаша едяряк, голларыны ачды. Бцтцн варлыьыны, бцтцн вцжудуну хязринин гойнуна атараг, эюзлярини йумду. Кцляк Айбянизин башына баьладыьы шалы ачараг, сары гумун цстц иля сцрцйцб, узаглара апарды. Айбяниз буна мящял беля гоймадан сойуг, рцтубятли дяниз щавасыны жийярляриня чякмякля; «Салам, дяниз. Салам. Хош эюрдцк. Салам дяниз, бир мяня йахшы – йахшы бах. Диггятля бах. Мяни таныйа билдинми? Бир вахтлар сянин гумлу сащилиндя шяхси фажиясини йашайан, бцтцн щяйаты тарымар олан, юзцнц итирян Айбянизи таныйа билдинми? Чохдандыр ки, эюрцшцня эялмирдим. Чохдандыр ки, дальандан, гаьайыларындан, хязриндян, сянин ляпялярин иля ойнайан гайаларындан узаг дцшмцшдцм. Щямишя сянин шылтаг ляпяляриня дост олан Айбянизи жылыз, мискин бир эюркямдя эюрмяйини истямирдим. Инди, бу эцн сянин таныдыьын о мясум бахышлы Айбяниз артыг сянин дамлан кими дейил, дальан кими эюрцшцня эялиб. Бу эцн, дцнян бу гумлу сащилдя гумдан гурулан еви учуруб даьыдан, арзулары виран галан Айбяниз дейил, артыг сачларына дян дцшмцш, юмрцнцн камиллик дюврцнц йашайан Айбяниз дайаныб сащилиндя. Дцнян сян мяня гойнуну ачараг, бу залым дцнйада эюзцмц ябядиййян йуммаьымы истядийин щалда, бу эцн мян сяня гойнуму ачыб; «Айбяниз гайытды, щямишялик гайытды. Сяни баьрына басмаг цчцн гайытды» дейирям» - дейя дяли кцляйин телляриня чякдийи тумарындан хошланараг, эюзлярини ачды. Хязярин пишвазына чыхан Айбяниз, гайалара тяряф аддымламагла бир заманлар Жавад иля цзяриндя ойнадыьы, онун мин щявясля гурдуьу евжийи даьытдыьы мякана йахынлашан заман ися….щямин йердя, еля щямин мяканда гурулу галан, амма узун илляр бундан яввял олдуьу кими учмайан евжийи эюрдц. Айбяниз щейрятдян донан эюзлярини гумдан гурулмуш евжикдян бир ан да олсун чякмядян ещтийатла, бармагларынын ужунда она йахынлашды. Йеня дя ещтийатла, няфясини дярмяйя беля горхараг, евжийин юнцндя диз чюкдц. Она диггятля бахдыгдан сонра сойугдан донан ялляри иля ону ещмалжа охшады, тумарлады, севди. Сонра жялд бир щярякятля айаьа галхыб, сащилдя о баш-бу баша гачмаьа башлады. Наращат нязярлярини сащил бойу эяздириб, кювряк сясля, цряк чырпынтысы иля; Жавад, Жавад бурдады. Бяс щаны о? Нейчцн эюзцмя дяйимир?– дейя юз - юзцня суал верян заман ондан бир нечя метр аралыгда дянизин гойнунда гярар тутан гайалыьын цстцндя бир инсан силуетини эюрдц. Гайалыьын цстцндя дянизя тамаша едян намялум Аллащ бяндяси ялиндя тутдуьу ясайа ики яли иля дайаг вериб дайанмышды. Онун кцляйин гаршысыны кясяряк, дянизи сейр етмяси чох да узун чякмяди. Намялум Аллащ бяндясинин сащиля сары аддымламасыны сябирсизликля эюзляйян Айбяниз, онун ясасыны торпаьа басараг, сащиля йахынлашдыьыны эюржяк бир гядяр кянара чякилди. Айбянизин узун илляр щяйажандан узаг дцшян, чырпынмаьы йадырьайан гуш цряйи кюксцндян чыхараг, учмаьа мягам эязирди. Гайалыьын цстцндяки намялум Аллащ бяндяси сащиля йахынлашдыгжа, онлары бир – бириндян айыран мясафя кичилир, синирляри тарыма чякилмиш заман ися щярякятсиз дайанараг, бу сащилдя, еля бу саат, бу дягигя ня баш веряжяйини бюйцк тялаш щисси иля эюзляйирди. Ахсайа – ахсайа сащиля чыхан намялум Аллащ бяндясинин Жавад олдуьуну эюрян Айбяниз ялляри иля аьзыны тутараг, гялбинин дюйцнтцсцндян, щяйажандан доьан щюнкцртцсцнц ичиндя боьду. Жавад она ири бадамы эюзляриндя ажы щясрятля, цлви севэийля кянардан тамаша едян Айбянизи эюрмяди. Башыны кюксцня яйяряк, якс истигамятдя аддымлайаркян онун ардынжа кюлэя кими сцрцнян, йох, йох, эцлля кими гачан Айбяниз нящайят ки, узун илляр гаршылыг вермядийи, лакин щяйатынын ян саф, ян цлви мящяббятиня йахынлашараг, пясдян; - Жавад! – дейя ону сясляди. Ясасына дайаг верян Жавад бир анлыьа айаг сахлады. |
|
– Эерийя бойланмадан бир гядяр дайанды, дурду. Сонра гулаьына дянизин уьултусундан сясин дцшдцйцнц ещтимал едиб, ирялийя доьру бир аддым атмышды ки, Айбянизин бу дяфя даща гятиййяля дедийи; -Дайан, Жавад, дайан! – кими кялмясини ешидян кими дамарларында ахан ганын нежя дондуьуну, бцтцн язаларына ишляйяряк, варлыьыны лярзяйя салдыьыны, ляпяли, кюпцклц дянизин онун йанында дейил, гулагларында, бейниндя уьулдадыьыны щисс етди. Жавад боьазында дцйцнляниб галан гящяри боьмаг цчцн арамсыз олараг удгунду. Сонра нящайят ки, жясарятя эялиб, сяс эялян тяряфя ганрылды. Ону бу гумлу сащилдя чаьыран, сясляйян, эюзляйян сяс сащибинин Айбяниз олдуьуну эюржяк бу дяфя кишилик гцруруну унудараг, эюзляриндян ахан йашы эизлятмяди. Жавадын эюзляриндя йумруланан гящяря эюз йашы иля жаваб верян Айбяниз йеня дя гятиййятсизлик щисс едиб, бир аддым эери чякилди. Артыг сачларына даьларын гары ялянян бу ики варлыьын эюзлянилмяз эюрцшц гейри – мцяййянлик, жавабсыз суаллар, эцманлар, шцбщяляр бурульанына дцшцряк, чабалайырды. Айбяниз Жавады севмяйя, онун ешгинин шюляси алтында сяадят шамыны йандырмаьа эежикдийини эцман етдийи цчцн о, башыны кюксцня доьру яйди. Жавад Айбянизин гятиййятсизлийини эюрцб, ики аддым габаьа эялди вя … саь ялини щавайа галдырараг, бармагларыны щярякятя эятирди. Айбяниз Жавадын узун, жярращ бармагларынын щярякятиндян онлара йахшы таныш олан мусигини хатырлатмаг истядийини эюржяк онун бармагларына диггят йетирди. Нящайят ки, щавада рягс едян бу бармагларын Ващидин вахтиля ройалда ифа етдийи валсы хяйалян дя олса ифа етдийини анлайыб, эюз йашлары ичиндя эцлцмсяди. Айбянизин тябяссцмцнц сезян Жавадын ися цряйиндя санки бир цмид ишыьы эюйярди. О, Айбянизи рягся дявят едирмиш кими саь ялини онун тяряфя узадыб, онун щяйажандан ясяряк, она доьру узанан ялиндян тутду. Айбяниз Жавада, узун илляр гялбиндя йашатдыьы, бяслядийи, хош арзуларла уйутдуьу, лакин вцсалына чатмасына цмид беля бяслямядийи мящяббятинин сащибиня йахынлашмагла, башыны Жавадын жийининя сюйкяйиб, хяйалында жанландырдыьы мусигинин сядалары алтында гумлу сащилдя рягс етди….
|
|
ЕПИЛОГ. Хязярин мави, кюпцклц суларына бир жцт эюз тамаша едирди. Артыг щяйатынын сярт дюнэяляриндя итиря-итиря доланмаьа вярдиш едян бу эюзлярин сащибинин сачларында ися аь чыьырлар эюрцнцрдц. Лакин онун эюркями о гядяр шащаня иди ки, онун талейи щаггында мцяййян гядяр тясяввцрляря малик олан инсан, бу жылыз бядяндя бу гядяр ирадянин, дюзцмцн, щяйат ешгинин олмасына тяяжцб етмяйя билмязди. Танры она эеж дя олса, вахтиля вящши мцнасибят эюрдцйц инсанларын артыг нечя илляр сонракы агибятлярини эюрмяк, бунун яйани шащиди олмаг имканыны вермишди. Танры она эеж дя олса, сяадятин йолуну эюстярмиш, бу йолда она бялядчи олмушду. Инди Айбяниз бу йолу артыг юзц баша вурмалы иди. О, цфцгя бойланды. Дяниз сащилиндя щава ала-торан олса да, цфцгдя артыг гаш гаралмышды. Айбяниз бядяниндя хош бир цшярти щисс етди. Жавад архадан она йахынлашды. Эежикмиш сяадятини гужаглайараг, ону юзцня тяряф сыхды. Айбяниз хяфифжя эцлцмсямякля, башыны она тяряф чевирди. Жавад мящяббят долу эюзляри иля Айбянизя бахараг, артыг бир эюз гырпымында ютцб кечян иллярин алнында гойдуьу излярдян, аьармыш телляриндян юпдц. Онлар узаг гумлу сящрада узун илляр долашыб сонда эюрцшяряк, вцсала чатмыш ики гяриб инсан кими бир-бириня сарылараг, бу гумлу сащили тярк етдиляр. Айбянизин ийирми дягигя яввял дайандыьы мякандан артыг онларын ардынжа бойланан щяр щансы бир инсан бяндяси ися гара кюлэялярдян савайы щеч ня эюря билмязди. Бу гара кюлэялярдян биринин гялбиндя ися нювбяти сятирляр сяслянир, санки онун щяр бир аддымынын гум цзяриндя гойдуьу ляпириндя аьажын будаьы иля щякк олунурду. Бу бир- ики сятирдя онун бцтцн талейинин гыса мязмуну яксини тапмышды. Бу сятирлярдя щарадаса пешманчылыг, щарадаса мяьлубиййят вя щарадаса галибиййят щисси отуз беш иллик дяниз кими тялатцмлц щяйатын нювбяти аккордларыны вурурду. |
|
Белядир щяр бяд ямялин явязи, Астары цзцндян баща эялянди. Бир аддым атмадан эерисин дцшцн, «Нейляйя билярям?» Соруш, дайан, дур. Щяйат залымлардан гырагда дейил, Пис ниййят, пис ямял узагда дейил. Щяр щядя- горхуйа вермя эял ряваж, Йягин щяр бир дярдя тапылар ялаж, Жцрят, гятиййят дя олса йериндя, Сяни кямяндиня салмаз бири дя. Гойма цряйини чалан аьрылар, Сянин шцуруна щаким кясилсин. Гой ки, бош вярягдя чызмагара тяк, Су дяйсин, пак олсун, ахсын, силинсин. Бажар язаб верян хатиряляри, Бир кяся демяйи, данышмаьы да, О заман бажарсан йцнэцлляшмяйи, О кцт аьрылар да галар архада. Етибар етдийин сяни сатмасын, Сиррини гялбиндя пцнщан сахласын. Бажар, щяйатыны йенидян башла, Гаршында эцнащкар олан вцжуду, Гялбиндя тяпяр тап, бошла, баьышла. Бажар, щяр аьрыны верясян боша, Бажар, цряйинин щюкмцйля дейил, Бажар сян, аьлынын щюкмцйля йаша. 2007, апрел. РЕДАКТОР, КОМПЙЦТЕРДЯ МЯТНИ ЙЫЬАН, КОРРЕКТЯ: ФИДАН ВЯЗИР – КЯЙАНИ. Бцтцн ряй, истяк вя тяклифляринизи бу цнвана эюндярин: vezirkeani@rambler.ru, vizirkeani@mail.ru |





