ÜRƏYİMİN HÖKMÜ
| Əsas » » ÜRƏYİMİN HÖKMÜ. |
| ÜRƏYİMİN HÖKMÜ [813] |
| : 813 : 41-60 |
Səhifələr: « 1 2 3 4 5 ... 40 41 » |
|
–Ону мясхяряйя гойдуьун йетяр! Щяр щалда цмид йери олмасайды, беля бир тяклифи дя иряли сцрмязди, - дейя сярт бир тярздя диллянди, сонра ися даща гятиййятля: - О, мяни бу чыхылмаз вязиййятдян хилас едяжяйиня сюз верди вя мян дя…, - деся дя, Нязрин онун сюзцнц битирмясини эюзлямяди; –Бащ, сян дя о дягигя о дейянля икиялли разы олдун, елями? Эюр а, онун бу тяклифи лап эюйдян дцшмя олуб ки. - дейя о, хяттин о бири башында гымышды, сонра ися тяня иля: - Щеч сяндян эюзлямяздим, щеч гыз да оьландан пул алар? – дейя дярщал ону мязяммят етмяйя башлады. Айбяниз артыг она бу барядя сюз дедийи цчцн ямялли – башлы пешман олмушду. О; «Ещ, эяряк она буну етираф етмяйяйдим, инди бир Аллащ билир, аьлына нежя фикирляр эяляжяк» дцшцнся дя, пешманчылыг цчцн артыг чох эеж олдуьуну щисс едиб; –Нийя дя йох? Ахы о, мяним достумдур. – демякля санки юз щярякятиня бяраят газандырмаьа сяй эюстярди. Онун бу сюзцндян гейзлянян Нязрин ися ясябляриня сащиб чыха билмяйяряк: –Ай гыз, бура бах, ня дост - дост салмысан е?! Щеч оьландан да гыза дост олар?! Амма йаман щийляэяр имиш а, эюр бир сяня даща да йахынлашмаг цчцн нежя ялверишли тактика гуруб, – дейя бу сюзляри онун бейниня йеритмяк мягсядиля сюзцн ясл мянасында щцжума кечди. Юзцнц кцнжя сыхылан инсан тяк щисс едян Айбяниз ися тяшвишя дцшяряк; |
|
–Ня данышырсан?! О, мяня щеч бир вахт сян дедийин эюзля бахмайыб. О, наняжиб дейил! Мян индийя гядяр ондан юзцмя гаршы бир нялайиг щярякят дя эюрмямишям.- дейя вар эцжц иля она юз етиразыны билдирся дя, Нязрин онун Жавад барясиндя сюйлядикляриня артыг етина беля етмир, онун гызын эюзцндя салмагда исрарлы иди. –Ну ничего, эюрмямисян, эюрярсян. Билирсянми, сян кишиляря бир о гядяр дя бяляд дейилсян. Садяжя бунларын мащиййяти буду. Сиз онунла ушаглыгдан достлуг етсяниз дя, артыг о, ушаг дейил. Чохдан щядди-булуьа чатмыш бир эянждир. Раз юзц бюйцйцбся, значит, щиссляри дя кичилмяйиб. Так что, сяня запросто влйубитсйа ола биляр. Нязринин бу сон кялмяляри Айбянизи ямялли – башлы щиддятляндирди. О, артыг ичиндян эялян гязяб щиссини боьа билмяйяряк: –Онун мяня гаршы беля бир ниййяти йохдур! Олсайды, щисс едярдим! – дейя Нязринля даща юткям тярздя данышды. Нязрин онун гязябляндийини щисс етжяк артыг эерийя чякилмяйин зярури олдуьуну баша дцшдц вя сющбяти тамамламаьа чалышараг: |
|
–Как знаеш. Но толко в далнейшем, башын даша дяйяндя, демя ки, сяни хябярдар етмядим. Пока. – дейя тялясик дястяйи йериня асды. Айбяниз ися Нязрини динлядикдян сонра онун сюйлядиклярини цряйиндя эютцр – гой едя-едя эюзлярини йумду. О, артыг щеч бир шей барядя дцшцнмяк истямирди. Онсуз да бу эцнцн эярэинлийи ону ямялли – башлы тагятдян салмышды. О, йухуйа эетмяк цчцн ушаглыгда олдуьу кими цряйиндя саймаьа башлады. Йетмишя чатар - чатмаз ися йухунун ону юз аьушуна нежя алдыьыны беля щисс етмяди….Ертяси эцн Айбяниз дярси бурахмады. Йеня дя синиф отаьына щяр кясдян еркян дахил олду. Тяяжцблц олса да, Нязрин дярся ондан да тез эялмишди. О, илк яввял Айбянизя йахынлашыб, онунла эюрцшдцкдян сонра чантасыны ачды вя орадан кцт шяклиндя олан пулу чыхардараг; - Ал, бу да тягацд, – дейя онлары гыза сары узатды. Айбяниз чашгын щалда гызын она тяряф узатдыьы пуллара нязяр салыб, ня едяжяйини билмирди. Бу пуллары эютцрсцн, йохса имтина етсин? Эютцрся, чох эцман ки, щяр заман юзцнц онун гаршысында боржлу щесаб едяжяк, щярэащ эютцрмяся, онда да бир няфярин йох, бцтцн груп йолдашларынын гаршысында нцфузуну итиряжяк. Амма она чыхылмаз эюрцнян бу вязиййятдян ону биржя няфяр дя хилас едя биляр. Бу, ялбяття ки, Жаваддыр. Доьрудур, Айбяниз дцнян онунла разылыьа эялся дя, Нязринля олан телефон сющбяти онун цряйиня шцбщя тохумларыны сяпмиш вя о; «Бялкя Нязрин щягигятян дя щагглыдыр? Ахы мян доьрудан да Жавадла кифайят гядяр йахынам. Щям она гаршы гялбимдя гейри бир щиссим йохдур, щям биз артыг ушаг дейилик, щям дя ки, бизим мцнасибятимиз кянардан щягигятян дя бир гядяр шцбщяли эюрцнцр. Бах, еля бу сябябдяндир ки, эетдикжя бядхащ гоншуларымын да дилиндя йени бир мювзуйа чеврилирик. Бялкя доьрудан да Жавад мяня гаршы фяргли щиссляр дуйур? Бялкя о, щягигятян дя мяни ….севир вя мяним гялбими яля алмаг цчцн щяр фцрсятдя мяня кюмяк ялини узадыр? Яэяр мян онун йардымыны гябул етсям, демяли, мян бунунла онун гялбиндя щардаса бир цмид ишыьыны эюйяртмиш олажаьам. Йох, йох. Мян ону ясассыз олараг цмидляндиря билмярям! Ахы мян ону севмирям! Мян онунла достам, садяжя дост!».– дейя дцшцнмяйя башламышды. Нязрин Айбянизин дярин фикря эетдийини эюржяк даща да сябирсизляниб; –Ай гыз, чего призадумалас, эютцрсяня. – дейя пулу онун ялиня дцртцшдцрмяйя жящд эюстярди. Лакин Айбяниз Нязринин сясиндян диксиняряк; –Йох, йох, лазым дейил, мян бу пулу эютцря билмярям. – дейя она етираз етди. Нязрин эери чякилмяк ниййятиндя олмадыьындан; |
|
–Бяс онда нейлямяк фикриндясян, щя? Меъду прочим, кимя аьыз ачырсанса ач, онсуз да щеч ким сяня бу мябляьдя пулу просто так вермяз. Щятта боржа беля. Предокларынын еля бир хырда мяважибля о гядяр пулу бирдяфяйя ялдя етмяси ися даща чох дярйада балыг севдасына охшайыр. Так что и не надейсйа, ахы сян юзцн дя ушаг дейилсян, бирдяфялик баша дцшмялисян ки, бу зяманядя щеч кимин щеч кимя етибары йохдур, тем болейе, пул сарыдан.– дейя ряфигясини юз дедикляриня инандырмаьа чалышды. Айбяниз; –Онда бяс сян ня цчцн мяня етибар едирсян? Бялкя щеч мян дя бу пуллары сяня гайтармадым? – дейя сясиндяки истещзаны эизлядя билмяди. Нязрин Айбянизи юзцня йахынлашдырмаг цчцн ялверишли мягамын йетишдийини щисс етжяк; –Чцнки сяня щягигятян дя цряйим йаныр. Нядир, мяэяр мян сяня кюмяк ялими узада билмярям? Щяр шей бир кянара, ахы биз щяр икимиз дя гызыг. Ну, коли так, то ради етой ъенской солидарности бир – биримизя пис эцнцмцздя кюмяк етмяйя дяйяр. Сянся ловьалыьындан мяним сяня тяряф узанан ялими эери итяляйирсян. Мяэяр сян мяни бу гядяр пис гыз щесаб едирсян? Сяндян щеч эюзлямяздим! – дейя эуйа ки, инжимиш щалда цзцнц йана чевирди. Айбяниз онун бу ряфтарыны эюржяк цряйиндя; «Бялкя о, доьрудан да сидг - црякдян мяня кюмяк етмяк истяйир? Мянся она «чох саь ол» демяк явязиня, цстялик онун гялбини дя гырырам», - дейя дцшцнмякля эцнащкар бир вязиййятдя Нязринин голундан дартды, ону юзцня сары чякиб; |
|
–Йахшы да, инжимя, – деди. Даща сонра ися онун эюзлярини назла сцздцрдцйцнц эюржяк; - садяжя демяк истяйирям ки, сян мяня кюмяк етмяйя боржлу дейилсян. Бир дя ки, …бу мябляь мяним ики иллик тягацдцмя бярабяр мябляьдир. Мян бу пулу сяндян эютцрсям, ону сяня узун мцддятя, юзц дя щисся-щисся гайтармалы олажам. – дейя етиразынын сябябини Нязринин хятриня дяймяйяжяк тярздя ачыгламаьа чалышды. Лакин о, гызын тяряддцдя сон гойдуьуну дцшцнцб, даща да гятиййятля; –Ну и пуст, сяни ки обгонйат еляйян йохдур. Имкан дцшяндя вернйош. – дейя ялиндяки кцт пуллары щяля дя гярарсызлыг бурульанында вурнухан Айбянизин овжуна зорла да олса сохушдурмаьа наил олду. Гыз ися миннятдарлыг долу нязярляри иля Нязринин эюзляринин ичиня бахараг, онун ялини овжунда сыхыб; «Мян бу пулу гайтаражам, щюкмян гайтаражам», - деди. О ися гызын бу сюзляриня жаваб олараг хяфифжя эцлцмсцндц вя башыны йеллятди. Бу разылыг яламяти, «Билирям» демяк иди. Айбяниз еля щямин эцн тягацдляри пайлады. Нювбяти ай тягацдцнц боржун илк мябляьи гисминдя гайтармаг истяйяндя ися Нязрин санки щяр шейи унутмуш адам тяк «Что ето?» дейя щейрятля Айбяниз бахды. Гыз бу суалы эюзлямядийиндян эюзлярини дюйя - дюйя; |
|
––Олмайа унутмусан? Боржумдур да, – дейяндя ися Нязрин онун ялини эери гайтарараг; –Мян о пулу сяня баьышладым. – дейя жаваб верди. Айбяниз ешитдикляриня инана билмирди. О, цряйиндя; «Бу ня данышыр?» деся дя, дилиня тямамиля башга кялмяляри эятирди: – Нежя йяни, баьышладым? Мяэяр бу гядяр пулу кимяся баьышламаг олар? Мян сяня боржлу галмаг истямирям! Нязрин Айбянизи сона гядяр динляся дя, йеня дя сюзцндян дюнмяди. –Сян дейясян мяни баша дцшмядин. Мян о пулу сяня баьышладым, мян о пулу сяня, как говоритсйа, ради нашей друъбы баьышладым. Достлуг олан йердя ися борж, миннят щиссиня йер йохдур. Представ что, мян дя сянин кими чыхылмаз бир вязиййятя дцшмцшям. Мяэяр сянин ялиндя имканын олсайды вя ону юз достуна гыймаьа сяня мешат еляйя биляжяк щеч бир сябяб олмасайды, сян о пулу мяня вермяздин? – дейя сорушду. Айбяниз; –Ялбяття ки, верярдим. Амма баша дцш. Бу аьласыьмаз бир мябляьдир вя. …,- дейя сюзцнц тамамламаьа мажал тапмамыш Нязрин онун сюзцнц аьзындажа йарымчыг гойду. Ну хватит да, ради бога! Сяня ки мяним бир о гядяр дя касыб олмадыьым мялумдур. Бу бир парча каьыза да бир еля ещтийажым йохдур. |
|
–Она эюря дя йадында сахла. Сян мяня боржлу дейилсян. Унут эетсин. - Сонра ися она етираз етмяйя щазырлашан Айбянизин ялиндян йапышараг; – Хащиш едирям, бу мясяляни беля ажы баьырсаг кими узадыб, мяни дя, юзцнц дя бу гядяр цзмя, забуд. – деди. Нязринин бу «алижянаб» давранышы Айбянизи щягигятян дя мцтяясир етмишди. Артыг онун бу гыза гаршы олан щюрмяти биря – беш артмышды. Артыг Нязрин Айбянизин эюзцня щямин йелбейин, яхлагы йцнэцл, ейбяжяр гийафяли бир гыз шяклиндя эюрцнмцрдц. О, кафедра архасында дайанараг, ряфигясинин щесабына йаздыьы рефераты щюжжяляйя – щюжжяляйя охуйан ряфигясини артыг фяргли симада, фяргли эюркямдя эюрцрдц. Юз – юзлцйцндя; «Онун доьрудан да бюйцк цряйи вар имиш» дцшцнян Айбяниз, щямин эцндян бу гыза даща да црякдян баьланды. Тягацдцн пайландыьы эцн дярсдян сонра Жавадын эятирдийи пулу ися гябул етмяйиб; «Саь ол, Жавад. Нязрин мяним цчцн лазым олан мябляьи тапды. Мян юзцм онун боржундан чыхажам» деди. О эцн Жавадын ясяби щалда ону тярк етмясиндян инжийян Айбяниз, инди ону тапмаг истяйир, «Бах, эюрцрсянми, сянин бяйянмядийин о гыз мяня бажыдан да артыг олду», демяси иля Жавады Нязринин яслиндя цряйитямиз бир гыз олдуьуна инандырмаьа бцтцн варлыьы иля жан атырды. О, бу сюзляри она цз- цзя дейил, телефон васитясиля дейяндя ися Жавадын; –Демяли, сян она мяндян даща чох етибар едирсян, елями? Ахы биз сянинля яввялжядян разылашмышдыг? Биз сянинля бу гядяр йахын ола – ола сян мяним кюмяйимдян имтина едяряк, жями дюрд – беш ай таныдыьын вя «биз садяжя груп йолдашыйыг, вяссалам» дейяряк мяни йахын олмадыьына ямин етдийин яхлагы йцнэцл бир гызын йардымыны ня цчцн беля тез гябул етдин? Демяли, ону юзцня даща йахын билирсян, елями? Олсун. Тяки сонрадан бу аддымына эюря пешманчылыг чякмяйясян.– кялмясини ешидиб даща да гейзлянди. О, дястяйи йериня асмаздан яввял Жавада; –Ахы сян о йазыг гыза ня цчцн бу гядяр нифрят едирсян? – суалы иля мцражият ется дя, Айбянизин гейзля сясляндирдийи бу суал жавабсыз галды. Бу суалын жавабыны ися она Жавад дейил, щяйат юзц веряжякди. Айбянизин аьлына беля эятирмядийи бир тярздя… |
|
ЦЧЦНЖЦ ФЯСИЛ. Айбяниз бу эцн щямишякиндян фяргли олараг никбин ящвал – рущиййядя иди. О, тялябя йолдашлары иля зарафатлашыр, онун чющрясиндян ися тябяссцм йаьырды. Щярчянд онун бу хош ящвалы Нязриня щеч дя хош тясир баьышламамыш, яксиня, онун хябис цряйи кор пахыллыг щиссинин ясириня чеврилмишди. Щягигятян дя, Айбянизин мясум бахышы, щялим хасиййяти, тямиз гялби, садялювщлцйц, чалышганлыьы, бир сюзля, бири – бириля вящдят тяшкил едян дахили вя защири фцсункарлыьы Нязрини тябдян чыхарыр, онун юзцнц Айбяниз кими бир варлыьын йанында ращат щисс етмясиня имкан вермирди. Груп йолдашлары арасында Айбянизин цнванына дейилян щяр тяриф, бу гызын аляминдя онун цзцня дяйян эцжлц бир силляйя бярабяр иди. Ондан хябярсиз бязян «ряфигясини» нифрят долу бахышлары иля сцзян Нязрин цряйиндя; «Щеч билирсян сяня ня гядяр нифрят едирям? Сянин о дцзэцн яхлагын, арабир гонаьы олдуьум о фягир дахманызын сакит абу - щавасы, орада щюкм сцрян мещрибан вя сямими мцнасибят, сянин сясин, нитгин, сяня аид олан щяр ня варса, щяр шей мяндя икращ щиссиндян башга щеч ня доьурмур. Бяли, мян сянинля цз-цзя эяляндя йалныз бунлары щисс едирям. Мян сяня вя сянин гябилдян олан инсанлара йахшы бялядям. Онлар мцяллим, щяким, ня билим, фикирляри, йашайыш тярзи шаблон олан бир зийалы аилясиндя дцнйайа эялир, кифайят гядяр ата-ана гайьысы эюрцр, евдя ял айысы кими бяслянир, йа щяким, йа да еля мцяллим пешясини сечяряк, сонда ятрафларында милчяк тяк вызылдайан, юзляри кими нцмуняви, аналоъи щяйат тярзи сцрян Жавад кимиляр иля аиля гурурлар. Уьурлу ниэащ, хошбяхт эяляжяк. Лакин мян сяни вя сян кимиляри щеч жцря щязм едя билмирям! Мян сянин щягигятдя о гядяр дя яхлаглы олмадыьыны истядийим заман сцбут едя билярям. Ай бядбяхт, сянин талейин истядийим заман юз гяддар щюкмцнц веря биляр. Эюрцм о заман сяни ящатя едян мцщит сяня ня жцря гиймят веряжяк. Сян вя сянин кимиляр щеч бир заман юз мцгяддаратларыны щялл едя билмир, ана – ата кюлэясиндя йашадыглары цчцн гаршылашдыглары истянилян чятинликдян чыхыш йолу тапмагда чятинлик чякирляр. |
|
Щяйат сянин кими ажизляр цчцн дейил! Щяр кясин диггятиня, ряьбят щиссиня лайиг олан тякжя мяням. Мян! Ну ничего, нежя демишляр, щяр иэидин юз дювраны. Эцн эяляр, мян дя юз сюзцмц дейярям. Ятрафындакы инсанлара сянин ич цзцнц ачыб эюстярярям. Сянин кимилярин тяляйя салмаг цчцн бир о гядяр язиййят чякмяйя дя лцзум йохдур. Сяни архадан аьылла гурулмуш тяляйя итялямяк кифайятдир. Сян дярщал чыхылмаз гуйуйа дцшяжяк вя ня гядяр чалышыб – чапаласан да орадан чыхмаьы мцвяффяг олмайажагсан. О заман сяни эюрянляр мяним барямдя «бу лап мяляк имиш ки» дейяжякляр», - дейя дцшцнцрдц. Дярс битяндян сонра Айбяниз, Нязрин вя диэяр груп йолдашлары иля бирликдя аудиторийадан чыхыб, пиллякянляри сяс - кцйля дцшяряк, али мяктябин бинасыны тярк етди. Институтун щяйятиндя евя эетмяйя щазырлашан, икинжи нювбядя охуйан тялябяляр гайнашырды. Онлар бир гядяр кянарлашан кими ися гяфлятян гара рянэли «Пеъо» маркалы автомашын онларын йанындан йел тяк ютцб кечяряк, яйляжи басды. Машынын тякярляри асфалт дюшямяйя сцртцняряк дайанды. Машынын пянжярясиндян Нязрини сяслядиляр. Нязрин эерийя чевриляряк, машынын сащибини дярщал таныдыьындан эцля – эцля она тяряф аддымлайан заман ися байагдан ряфигясини сясляйян инсана ящямиййят вермяк истямяйян Айбяниз, онун сясэялян тяряфя аддымладыьыны эюржяк биихтийари олараг башыны щямин йюня чевирмяли олду вя еля бу дям дя машындан йеря дцшян эянжи даща айдын эюрдц. Бу шыг эейимли, чийинляриня тюкцлян узун, гыврым гара сачлы, сещирли бахышлы, эюркяминдян тякяббцр йаьан бир эянж иди. Онун ятринин гохусу ятрафа йайылмышды. Оьлан машындан енмякля Нязрин иля саламлашды вя даща сонра ися жибиндян чыхартдыьы папиросу йандырараг, ону арамла жийярляриня чякди. Нязрин оьлан иля бир нечя дягигя сющбятляшдикдян сонра цзцнц кянарда дайанан Айбянизя тяряф чевиряряк, ону йанына чаьырды. |
|
–Айбяниз, бир бура эял. Айбяниз аьыр – аьыр йериндян тярпянди. О, Нязриня вя щямин эянжя йахынлашана гядяр бу эянж дялиганлынын сцзэцн олдуьу гядяр дя, вящшийаня нязярляринин мящз она тушландыьыны бцтцн варлыьы иля щисс етди. Фцсункар гызын онлара йахынлашмасыны эюзляйян эянж ися онун каманы хатырладан гашларыны, ири бадамы эюзлярини, гюнчя додагларыны, узун гара сачларыны, гядд – гамятини, шух йеришини башдан - айаьа гядяр сцзцр, гыз щяр аддымда онлара йахынлашдыгжа ися ичиндя анлашылмаз бир тялатцм щисс едир, няфяси даралыр вя ямялли – башлы юзцнц итирдийиндян илан вуран адамлар кими йериндя вурнухурду. Нящайят ки, онлар цз- цзя, эюз- эюзя дайандылар. Дярщал да Нязрин эянжи ряфигясиня тягдим етмякля; –Ну, подруъка, таныш ол, бу мяним кющня танышым Тярландыр. – деди. Тярлан танышынын ону гаршысындакы бу жазибядар гыза тягдим етдийини ешитжяк саламлашмаг цчцн жялд ялини Айбянизя тяряф узатды. Гыз бир гядяр пюртдцйцндян; –Чох шадам. – дейяряк башыны ашаьы салды. Нязрин ися Тярланын Айбянизя сары узатдыьы ялининин щавада асылы галдыьыны эюржяк; –Ай гыз, оьланын яли узана галыб ки, нязакят хятриня дя олса онунла саламлашсана! – дейя кяскин ирадыны иряли сцрдц. Айбяниз онун бу сюзляриндян пярт олмуш щалда ялини Тярлана доьру узатды. Эянж онун ялини щавадажа гамарлайараг, сыхды вя; |
|
–Ейб етмяз, ханым, еля мян дя сизинля танышлыьымдан мямнунам. – дейяряк додагужу эцлцмсцндц. Онун аь, йумшаг ялляринин тямасындан хошщал олан гыз ися бир мцддят юзцнц итирся дя, сонра ялини зорла да олса ону ялини бурахмаг истямяйян Тярланын овжундан чякяряк, Нязриня; –Йахшы, мян даща эедим. – дейяряк онлардан араланмаьа щазырлышырды ки, о, дярщал; –Тярлан бизи евя гядяр ютцрмяк истяйир, щя, ня дейирсян? – дейя гызы диля тутмаьа чалышды. Лакин Айбяниз; –Йох, саь олун. Сиз эедин. Мяндян ютрц йолунуздан галмайын. – демякля, башы иля разылыьыны билдириб, онлардан араланды. Нязрин ися чийинлярини чякяряк, артыг онун бу сюзлярини ешитмяйяжяк гядяр онлардан кянарлашан Айбянизин архасынжа яда иля; «Юзцн билярсян, отсталый зыррама!» кялмясини сюйлямякля, машынын гапысыны ачараг, юзцнц машынын салонуна салды. Даща сонра ися Тярланын бахышларыны гызын цзяриндян чякмядийини эюржяк ейщамла вя кобуд бир тярздя; –Эюрцрям эюзлярини ондан чякяммирсян? Ня вар е онда, мяним кими ади гыздыр да. Щеч билмирям беляляринин няйиня щейран олурсан да, ачыьы, сянин беля безвкусный олдуьуну аьлыма беля эятирмяздим! - дейяряк машынын гапысыны зярбля чырпды. Фягят Тярлан онун бу сюзлярини щямишяки тяк гулагардына вурараг; |
|
–Ещ, сян беля шейляри баша дцшмярсян, - дейиб ялини щавада йеллятди вя Айбянизи бахышлары иля тиндян бурулуб эюздян итяня гядяр изляди. Даща сонра ися дяриндян «Ащ» чякяряк машына тяряф йериди, машынын гапысыны ачараг, жялд онун ичиня яйляшди вя яйляжи басараг, лей кими йериндян эютцрцлдц. Фягят бу ан Айбянизи тякжя Тярлан дейил, институт бинасынын йухары пиллясиндя дайанараг, шащиди олдуьу сящнядян гялбиндя щардаса щиддят, щардаса чарясизлик щисс едян вя бу чарясизлик щиссинин гаршысында ажиз олан Жавад да мцшайият едирди. Онун цряйи гысганжлыг щисси иля алышыб йанса да, о, Айбянизин архасынжа дцшцб, ону йолундан сахламаьа вя ондан изащат тяляб етмяйя дя жцрят етмирди. О, Айбянизин онун бу жцр сорьу-суланы; «Сяня ня? Юзцм билярям», кими жавабландырмасындан ещтийат едирди. Ахы беля олан тягдирдя о, илляр узуну онун эежясини - эцндцзцня гатан щисслярини жиловлайа билмяйяряк, она юз ешгини етираф едяжякди. Бяли, Жавад горхурду, горхурду ки, бу гяфил етирафы иля няинки онун севэисини газанмаьа наил олар, щятта ону бир дост кими дя итиряр. О, бу фикирлярля щисслярини жиловламаьа чалышса да, онун гялбинин дяринлийиндя йаранан шцбщяляр ону ращат бурахмады ки, бурахмады. «Эюрясян бу оьлан кимдир? Бялкя Айбянизин груп йолдашыдыр? Бяс мян ня цчцн бу вахта гядяр ону биржя дяфя дя олсун институтда эюрмямишям? Йох, о институн гаршысында йенижя пейда олуб. Мян мцтляг нялярин баш вердийини айдынлашдырмалы вя Айбянизля жидди сющбят етмялийям. Юз щисслярим барядя дя щямчинин…», - дейя нящайят ки, юз - юзлцйцндя гят едян Жавад йейин аддымларла ашаьы дцшдц. О, кцчяляри сцрятля аддымлайыр, санки щарайаса тялясян инсанлар тяк йеримир, гачырды. Жавадын бцтцн бядянинин язяляляри эярилмиш, бычаг вурсан ганы чыхмазды. О, автобусдан жялд сякийя тулланараг, тялясик аддымларла евя доьру аддымлады. Нящайят ки, евя йетишяряк, гапынын зянэи басды. Гапыны адяти цзря анасы Эцлтякин ачды. Тявазюкар, мещрибан, цряйиачыг, бир о гядяр йашлы олмаса да, эюрцнцшжя йашындан даща бюйцк эюрцнян, яринин юлцмцндян сонра ися башына бальладыьы ири, гара рянэли кялаьайысындан щеч жцр имтина едя билмяйян бу садядил гадын, астанадан ичярийя дахил олан оьлунун цзцндяки наращатчылыьы дуйан кими; |
|
–Анан сяня гурбан, ай Жавад, ноолуб ахы сяня? Нийя беля ясябисян? – дейя сорушса да, Жавад суалдан йайынажаг бир тярздя; –Наращат олма, анажан, щяр шей йахшыдыр.– дейяряк юз отаьына чякилди. Эцлтякин ювладыны икинжи дяфя иди ки, бу щалда эюрцрдц. Онун атасы Тащир дцнйасыны дяйишяндя дя Жавад ейнян бу щалда иди. О эцн Жавадын ушаглыг дцнйасы даьылмыш, гялбиндя ядяди щцзн юзцня йува салмышды. О эцндян Жавад эежяляр наращат йатар, сящяр йухудан ойанандаса йухудан доймадыьындан тез – тез баш аьрыларындан эилейлянярди. Сонра илляр ютдцкжя Жавадда гисмян дя олса мцсбят дяйишикликляр щисс олунмаьа башлады. О, али мяктябя дахил олду, ондан яввял вя сонра да Айбянизин евиня тез – тез баш чякмяси иля артыг эцлцшя щясрят галмыш чющрясиндя тябяссцмцн изляри эюрцндц. Бу эцн ися йеня дя ана оьлунун цзцндя щямин ифадяни эюржяк горху вя тялаш щисси кечирди. О, оьлунун архасынжа онун отаьына дахил олараг; –Хейр, щеч еля шей йохдур! Мяня нялярин баш вердийини демясян, сяндян ял чякян дейилям! – дейя исрарла чарпайыда яйляшян Жавадын кюксцня яйилмиш башыны йухары галдырараг, яли иля онун сых сачларына тумар чякди. Ана ялляринин шяфгятиндянми, йа беля бир аьрылы анында ана тясяллисиня, ана нявазишиня ещтийаж дуйдуьунданмы Жавадын килидлянмиш дили ачылды. О; –Ана, сяня артыг чохдандыр ки, бир шей сюйлямяк истяйирям…– дейя анасынын интизарына сон гоймаг мягсядиля сющбятя башлады. Эцлтякин Жавадын йанында яйляшяряк; –Ешидирям, – дейяряк оьлунун сюйляйяжякляриня гулаг кясилди. Жавад бир гядяр ещтийатла; |
|
–Билирсянми, ана … Мян Айбянизи …севирям. – деди. Эцлтякин илк яввял гулагларына инанмады. Даща доьрусу, онун бу етирафы ананын гулагларында щязин бир няьмя кими сяслянди. Эцлтякин Айбянизи лап кюрпя йашларындан таныдыьындан вя онун хасиййятиня бяляд олдуьундан о, ону артыг нечя илляр иди ки, сюзцн ясл мянасында евинин, доьма ожаьынын эялини, эюзцнцн ажы – гарасы биржя баласынын эяляжяк юмцр – эцн йолдашы, нявяляринин анасы гисминдя эюрмяйя демяк олар ки, вярдиш етмишди. Еля мящз буна эюря дя о, бу сюзляри чохдан ешидяжяйини эюзляйян инсанлар тяк няшясини эизлядя билмяйиб, оьлунун чийинляриндян йапышараг, ону жошьу иля баьрына басды. –Оьлум, яслиня баханда, сян бу кялмяляринля мяним лап цряйимдян хябяр вердин. Мян щямишя Айбянизя юз доьма балам кими йанашмышам. Сизин аранызда фярг гоймамышам. О, щягигятян дя бу евин эялини олмаьа лайиг гыздыр. Ня вахт десян, Ващидин гапысына елчи дцшмяйя щазырам. – сюйляйян ана севинждян йашаран эюзлярини оьлуна зилляди. Лакин Жавадын бу етирафдан сонра санки йенидян дили тутулду. Айбянизин бу эцн о яжайиб оьланла танышлыг гурмасы ону щядсиз дяряжядя карыхдырмыш, ону тябдян чыхармышды. Щям дя о, бу етирафы анасына дейил, Айбянизя етмяли иди. Мящз еля бу сябябдян дя Жавад щадисяляри тялясдирмяйин йерсиз олдуьу баша дцшдцйц цчцн анасына; –Йох, ай ана, щяля тездир. Тялясмя.– демякля сющбяти тамамламаьа чалышды. Гялбинин дяринлийиндя Айбянизин дя онун ювладына гаршы мейлли олдуьуна ямин олан Эцлтякин ися; –Ня дейирям ки, ай бала, Тялясмя дейирсян, тялясмяйяк. Амма, оьлум, унутма ки, гыз аьажы, гоз аьажыдыр. Горхурам ки, сян бир гярара эяляня гядяр Айбянизи башгасына веряляр. Йеня юзцн билян мяслящятдир…Бары гой бу барядя дилужу да олса Ряна иля сющбят едим. Бир аьзыны аралайым онун,– дейя оьлуну диля тутмаьа чалышды. Жавад жялд йериндян галхараг; |
|
–Йох, ана, йох, тялясмя, вахт – вядя йетишяндя мян юзцм сяня хябяр верярям.– дейя анасыны фикриндян дашындырмаьа чалышды. Эцлтякин эюзлярини оьлунун ниэаран бахышларына зилляйяряк; –Йахшы, ай бала, сян дейян олсун. – дейя айаьа галхараг, севинждян айаьы йердян цзцлян инсанлар тяк фикир – хяйал ичиндя отаьы тярк етди. Анасынын отагдан чыхмасыны сябирсизликля эюзляйян Жавад ися ики дягигядян сонра гапыны онун архасынжа баьлайараг, телефон дястяйини ялиня алды. Артыг бу нюмряни йыьмаьа адят етмиш инсанлар тяк эюзцйумлу Айбянизин телефон нюмрясини йыьараг, эюзлямяйя башлады. О, дястяйи галдыран кими ися салам – кяламсыз, бирбаша мятлябя кечиб; –О оьлан ким иди? – дейя она бу мцяммалы суалла мцражият етди. Гыз гяфил суалдан карыхдыьындан; –Щансы оьлан? – дейя онун суалыны суалла жавабландырса да, онун бу кялмяляри Жавады даща да щювсялядян чыхартды. О; –Дярсдян чыханда кцчядя ял тутуб, эюрцшдцйцн оьлан!– дейя сясинин тонуну галдырды. Айбяниз яввял Жавадын бу сюзляриндян дурухса да, дярщал да юзцнц яля алыб: –Щя, о? Щеч…Нязринин танышы иди. Няди бяйям? Сян бизим эюрцшмяйимизи щардан эюрдцн?– дейя мясяляни айдынлашдырмаьа чалышдыгда ися Жавад; |
|
–Мян сяни щямишяки кими институтун щяйятиндя эюзляйирдим. Сянся мяня мящял беля гоймадан йанымдан ютцб кечдин. – дейя ону санжды. Айбяниз ися щеч ня олмайыбмыш тяк етинасыз бир тярздя; –Ола биляр, йягин фикирли олмушам.– дейя диллянди. Жавад онун бу сюзляриндян бярк алынды. –Яжяб ишдир, мяни эюрмцрсян, амма щямин ядабазы эюзцн чох тез сечди?! Айбяниз бир гядяр сябри тцкянмиш щалда; –Баша дцшмядим. Сян бунунла ня демяк истяйирсян? – дейя Жавадын ирадына жаваб олараг сясинин тонунун галдырды. Жавад артыг юзцнц сахлайа билмяйиб, ямялли – башлы щцжума кечди. –Демяк истяйирям ки, сянин беля щярякятлярин мяним щеч хошума эялмир. Демяк истяийрям ки, сянин беля йцнэцлбейин олдуьуну тясяввцрцмя беля эятирмяздим! Айбяниз Жавадын дилиндян беля бир сюз ешидяжяйини эюзлямядийиндян; –Кимди йцнэцлбейин?! Мян? Чох саь ол! Киминляся ял вериб эюрцшмяк ня вахтдан йцнэцлбейинлик олуб?! – дейя гязябини боьа билмяди. Лакин Жавадын эери чякилмяк фикри йох иди. О, Айбянизля; |
|
–Бахыр киминля! – дейя даща да сярт данышды. Айбяниз ямялли – башлы тябдян чыхды. О; –Ахы бунун сяня ня дяхли вар, щя?! Бир дя, сян ня щаггла мяним шяхси щяйатыма мцдахиля едирсян?! Биз сянинля садяжя достуг. Она эюря дя щяддини ашма! – демякля Жавадла кифайят гядяр юткям данышмаг мяжбуриййятиндя галды. О ися артыг етираф цчцн лазымы мягамын йетишдийини анладыьындан; –Ола билсин ки, сян мяни дост щесаб едирсян… мяня эялдикдя ися….мян..,- деся дя, Айбяниз онун сюзцнц битирмясиня имкан вермяди. –Сян ися ня? … Щя, нийя сусурсан?! Жаваб вер дя, сян ися ня?! Жавад дярщал цряйиндякиляри дилиня эятирди. –Демяк истяйирям ки, мян сяня гаршы лагейид дейилям. Демяк истяйирям ки, сян артыг чохдандыр ки, мяним гялбимдясян. Мян сяни… Айбяниз йеня дя онун сюзцнц аьзында гойараг; –Кифайятдир, сус! Нязрин еля дцз дейирди ки, оьландан гыза дост олмаз. Мян ися щяр шейя эюз йумурдум. Анжаг сян демя…,- дейя Нязрини щагглы олдуьуну вурьулады. Бу дяфя дя Жавад Айбянизин сюзцнц йарымчыг кясяряк; – Сяни йолдан чыхаран да мящз еля о яхлагсыз Нязриндир. Эюрцрям, бири – биринизя сон вахтлар йаман иснишмисиниз. Щятта о гядяр ганыныз гайнайыб ки бири-биринизя, сян онун танышлары иля беля таныш олмагдан чякинмирсян. Щятта буна жанла – башла разы олурсан!– демякля гызы ямялли – башлы тящгир етди. Ешитдикляриндян кюврялян Айбяниз; |
|
– Жавад, мян сяня мянимля бу тярздя данышмаьы гадаьан едирям! Ешидирсянми, гадаьан едирям! Сянин мяня дейиляси хош бир кялмян йохдурса, онда, цмумиййятля, мяня зянэ етмя! – дейя телефон дястяйини зярбля йериня асды. Ряна байагдан гызынын сющбятиня гулаг кясилдийиндян вя онун телефон дястяйини нежя зярбля йеря чырпдыьынын шащиди олдуьундан жялд отаьа кечяряк; – Ай гызым, ахы сизя ноолуб беля? Нийя далашырсыныз? – дейя Айбянизи суал йаьышына тутду. Гыз долухсунмуш щалда анасына; – Ана, хащиш едирям, мяндян щеч ня сорушма. Цмумиййятля, мяни ращат бурахын! – дейя сющбятдян йайынмаг истяся дя, сонунжу кялмясини сюйляйяр – сюйлямяз эюз йашларыны сахлайа билмяди. Ряна; – Ай бала, нийя аьлайырсан? Бир де эюрцм, ноолуб? Мяндян щеч няйи эизлятмя. Мян нялярин баш вердийини билмялийям, йа йох? – дейя гызынын аьламасынын сябябини айдынлашдырмаьа чалышды. Айбяниз анасындан щеч бир заман щеч няйи эизлятмядийи цчцн эюзц йашлы тярздя; – Ана, мян Жавады артыг эюрмяк беля истямирям. – деди. Ряна щейрятля; – Ахы нийя? – дейя сорушанда ися, Айбяниз гятиййятля; – О, бизим дцшцндцйцмцз кими щеч дя хош ниййятли дейилмиш! Мян ону щямишя юзцмя ян йахын дост, сиррдаш санмышам. О ися мяним барямдя даща фяргли хяйаллар гурурмуш. Хаин! – дейя Жавады щяйатында илк дяфя тянгид етди. Ряна щейрятини эизлядя билмяди. – Ня хяйал, ай гыз? Валлащ, дедикляриндян бир шей анламадым. |
|
Айбяниз эюзцнцн йашыны силя – силя; – Индижя мяня юз севэисини етираф етди. – деди. Ряна гызынын сюйлядиклярини тябяссцмля гаршылады. – Щя, ноолсун ки? Жавад ки пис оьлан дейил? Тяки бцтцн эянжляр онун кими аьыллы, цряйиачыг вя гейрятли олайды. Лакин анасынын бу кялмясиндян даща да мяйус олан Айбяниз; – Йох, ана, йох, мян ону севмирям! Онун щиссляриня гаршылыг веря дя белмярям! Онун бу эцнкц гяфил етирафыны ися мян достлуьа хяйанят кими гиймятляндирирям, мяня сюйлядийи о тиканлы сюзлярини ися…. мян бунлары она щеч бир заман баьышламайажам! – дейяряк башыны йырьалады. Ряна гызынын ня барядя данышдыьыны анламадыьы цчцн йенидян чашгын бир тярздя; – Мяэяр о, сяни ажылайыб? Ахы нейчцн? Бялкя сян онун хятриня дяймисян? – дейя гызыны йенидян сорьу - суала тутду. Айбяниз анасынын бу суалы веряжяйини эюзлядийи цчцн тялясик шякилдя; – Ана, ахы сян ня сябябя биз щяр дяфя щюжятляшяндя тягсири мящз мяндя эюрцрсян, щя? Мяэяр о, тягсиркар ола билмяз? Сян еля щямишя ону мцдафия едирсян. – деди. Ряна башыны булады. – Гызым, мян щаггын тяряфиндяйям. Мян сяня дя йахшы бялядям, еля она да. Щятта сянин анан олсам беля сящв едяндя сянин тяряфини тута билмярям. Йягин йеня дя Жавадла бош шейин цстцндя туташмысан, сян ушаглыгда онунла бирликдя ойун ойнайанда да еля щей жыьаллыг едярдин,– дейя яли иля ювладынын чянясини сыхды. Айбяниз анасынын щагглы олдуьуну билдийи цчцн онунла бу барядя мцбащися едя билмяйяжяйини баша дцшцб, сющбятин сямтини дяйишдирди. |
|
– Амма бу дяфя о, щаггсыздыр. Ряна даща жидди эюркям алараг; –Йахшы, гызым, инди ися бцтцн тяффяррцаты иля даныш эюрцм, ноолуб? – дейя гятиййятли шякилдя сорушду. Айбяниз Жавад иля олан телефон сющбятини бцтцн тяффяррцаты иля анасына наьыл етди. Рянанын гашлары дцйцнлянмишди. О, Тярланы танымаса да, артыг о, онун тясяввцрцндя гызынын щяйатында пейда олдуьу илк эцндян онун цчцн проблем йарадан инсан тяк хошаэялмяз тяяссцрат ойатмышды. Ряна Айбянизя;- Гызым, сян биринжи дяфя эюрдцйцн, хасиййятиня гятиййян бяляд олмадыьын намялум бир оьлана вя сяня дяфялярля узаг олмаьы тапшырдыьым бир яхлагы йцнэцл гыза хатир Жавад иля мцнасибятини кяся билмярсян ахы? Бир йахшы – йахшы фикирляш. Бялкя о, шцбщяляриндя щягигятян дя щагглыдыр. Бялкя доьрудан да о оьлан яйри йолун йолчусудур. Бир дя ахы Жавад сяня юз севэисини етираф еляйиб. Севян инсан ися щямишя севдийини гысганмалыдыр. Сянжя о, сянин бу давранышыны нежя гябул етмяли иди, щя? Чох тябии ки, гысганмалы иди. – деди. Даща сонра ися Айбянизин она даща да диггятля гулаг кясилдийини эюржяк; - Гызым, щяйат бизим кими касыблара гаршы амансыздыр. Жавад тяк оьланлар ися инсанын габаьына надир щалларда чыхыр. Бу эцн сянин ону рядд едяряк, сяня йад олан инсанлары гялбиня йахын бурахмагла ата биляжяйин бир йанлыш аддым, сабащ сяни учурума сцрцкляйя биляр. Сян артыг ушаг дейилсян. Йахшыны йамандан айырмаьы бажармалысан. Она эюря дя бир гяти гярара эялмяздян яввял эяряк йцз юлчцб, бир бичясян. Бу да мяним сяня бир ана кими мяслящятим. - деди. Айбяниз анасынын бу мяслящятиндян сонра цзцндяки тярс ифадяни йыьышдырса да, гялбинин дяринлийиндя Жавада гаршы олан гязябини щеч жцря боьа билмирди. Ряна гызынын эюзляринин йашыны силяряк; - Мяним аьыллы балам. Мяня сюз вер ки, бир даща Жавад иля мцбащися етмяйяжяксян. Сян ки билирсян, онун гялби гырыгдыр. Бир дцшцн, сян дя она гаршы ряфтарыны бир кялмя сюзя эюря дяйишсян, бу гяддарлыг олмазмы? – дейя гызыны диля тутмаьа башлады. Айбяниз бир гядяр йумшалса да; –Ахы, анажан,..баша дцш. Мян онун хятрини доьрудан да чох истяйирям. Анжаг бир дост кими. Бу эцн ися яксиня о, мяним хятримя дяйди. – дейя юз дедийиндян дюнмяди. Ряна Айбянизин башыны сыьаллайараг; |




